Kasko Değeri Sorgulama: Nasıl Belirlenir, Nereden Bakılır?
Aracınızın kasko değeri, poliçe priminizi ve hasar sonrası elinize geçecek tutarı belirleyen tek sayıdır. Aracı kaç liraya aldığınızla ya da ne kadar bakımlı olduğuyla ilgisi yoktur; sektörün her ay yayımladığı listeden okunur.
Aşağıda bu tutarın nasıl sorgulandığını, neye göre belirlendiğini, piyasa fiyatından neden farklı olduğunu ve pert kararında oynadığı rolü anlattık.
Kasko Değeri Nedir?
Kasko değeri, sigorta şirketlerinin bir aracı poliçeye bağlarken kabul ettiği tutardır. Bu sayı sigortacılık sektörünün ortak referans listesinden alınır ve her ay güncellenir. Prim hesabı bunun üzerinden yapılır; hasar ödemesinin üst sınırını da aynı sayı belirler.
En kritik nokta şu: poliçe, listedeki tutardan fazlasını ödemez. Aracınız tamamen kullanılamaz hâle geldiğinde ya da çalındığında size ödenecek para budur. Dolayısıyla poliçeyi yenilerken sadece prime bakmak eksik kalır, karşılığında hangi teminatı aldığınıza da bakmak gerekir. Trafik sigortasının bundan tamamen ayrı çalıştığını trafik sigortası yazımızda anlattık.
Kasko Değeri Nasıl Sorgulanır?
Dört yol var: sigorta şirketinizin müşteri panelinden bakmak, acentenizden liste tutarını istemek, teklif ekranlarında marka-model-yıl girerek görmek ve sektörün yayımladığı aylık listeye doğrudan bakmak. Hepsinde sonuç aynı çıkar, çünkü kaynak tek listedir.
En hızlısı teklif ekranından geçmek: plaka ya da marka-model-yıl bilgisini girdiğinizde size sunulan teminat tutarı, o ayın kasko değeridir. Poliçeniz devam ediyorsa müşteri panelinizdeki teminat satırı aynı bilgiyi verir. Araç ve trafik işlemlerinin çoğunu e-Devlet Kapısı üzerinden yürütebilseniz de bu tutar devlet değil sektör tarafından belirlendiği için oradan sorgulanmaz.
- Sigorta şirketi paneli. Mevcut poliçenizdeki teminat satırı.
- Acente. Liste tutarını yazılı olarak isteyebilirsiniz.
- Teklif ekranları. Marka, model ve yıl girmek yeterli.
- Aylık sektör listesi. En resmî ve karşılaştırmalı kaynak.
Kasko Değeri Neye Göre Belirlenir?
Dört etken belirleyicidir: marka, model, model yılı ve motor-donanım seçeneği. Bu dördü aynı olan iki araç, kilometresi ve durumu ne olursa olsun aynı değere sahiptir. Listede tek tek araçlar değil, araç tipleri fiyatlanır.
Bu yüzden 40.000 kilometrede tuttuğunuz araçla 250.000 kilometre yapmış aynı model, poliçe açısından eşittir. Aynı mantık hasar geçmişi için de geçerli: kaza kaydı liste tutarını düşürmez, ama ikinci elde satış fiyatınızı düşürür. Aracın hasar kaydını nasıl kontrol edeceğinizi hasar sorgulama yazımızda adım adım verdik.
| Etken | Poliçe tutarına etkisi |
|---|---|
| Marka ve model | Belirleyici |
| Model yılı | Belirleyici |
| Motor ve donanım paketi | Belirleyici |
| Kilometre | Etkisi yok |
| Bakım ve dış görünüm | Etkisi yok |
| Hasar kaydı | Etkisi yok |
Kasko Poliçesi Neleri Kapsar?
Standart bir kasko; çarpma, çarpışma, yanma, çalınma ve çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan zararları karşılar. Doğal afet, cam kırılması, yol yardımı ve ferdi kaza gibi başlıklar ise şirkete göre pakete dahil olabilir ya da ek teminat olarak satılır.
Poliçeler arasındaki gerçek fark genellikle bu ek başlıklarda çıkıyor. İki teklif arasında prim farkı küçük görünürken birinde yol yardımı ve ikame araç varken diğerinde olmayabiliyor. İkame araç özellikle aracını işi için kullananlar açısından önemli: onarım süresince size araç verilip verilmeyeceğini poliçe belirler.
Muafiyet maddesi de okunmalı. Bazı poliçelerde küçük hasarlarda belirli bir tutar sigortalıya bırakılır; prim düşük görünür ama ilk hasarda fark cebinizden çıkar. Kaza sonrası aracın onarım süreci ve ekspertiz aşamalarını muayene yazımızda ele aldığımız resmî kontrollerle karıştırmamak gerekir; ikisi ayrı süreçlerdir.
Piyasa Fiyatıyla Aynı Şey Değil
Poliçedeki tutar ile ilan sitelerinde gördüğünüz fiyatlar birbirinden farklıdır. Liste tutarı genellikle piyasanın gerisinden gelir, çünkü aylık güncellendiği için ani fiyat hareketlerini gecikmeli yansıtır.
Fiyatların hızlı yükseldiği dönemlerde bu fark açılır: aracınızı 900 bin liraya satabilecek durumdayken poliçedeki tutar daha düşük kalabilir. Araç tamamen gittiğinde eline geçen para piyasa fiyatı değil poliçedeki tutar olduğu için, bu boşluk doğrudan cebinizden çıkar. İkinci el fiyatlarının nasıl oluştuğuna ikinci el alım yazımızda değindik.
Pert Kararında Bu Tutarın Rolü
Kazadan sonra aracın onarılıp onarılmayacağına, onarım masrafının kasko değerine oranı bakılarak karar verilir. Masraf bu tutara yaklaştığında şirket onarım yerine aracı pert kabul edip ödeme yapmayı seçer.
Eşik oranı poliçe şartlarına göre değişir, sabit bir yüzde yoktur; bu yüzden poliçe alırken ilgili maddeyi okumak gerekir. Sonuç pratikte şudur: liste tutarı düşük olan araçlar daha kolay pert olur, çünkü küçük bir hasar bile o eşiği aşabilir. Yaşı ilerlemiş araçlarda sık görülen “ufak kazada pert çıktı” durumunun sebebi budur.
Liste Tutarı Düşük Görünüyorsa
Listedeki sayının aracınızı karşılamadığını düşünüyorsanız, poliçeye ek teminatla değeri yükseltme talebi iletebilirsiniz. Her şirket kabul etmez ve kabul edildiğinde prim de artar, ama seçenek vardır.
İkinci yol yenilemeden önce birkaç şirketten teklif almak: aynı araç için sunulan teminat tutarları arasında farklar çıkabiliyor. Vergi ve resmî ödemelerde ise böyle bir esneklik yok; motorlu taşıtlar vergisinin nasıl hesaplandığını MTV yazımızda anlattık.
- Ek teminat talebi. Tutarı yükseltir, primi de artırır.
- Çoklu teklif. Şirketler arası farkı görmenizi sağlar.
- Yenileme zamanlaması. Liste her ay değiştiği için tarih önemlidir.
Kasko Değeri Hakkında Sıkça Sorulanlar
Kasko değeri plakayla sorgulanabilir mi? Evet. Teklif ekranlarında plaka girmek yeterli oluyor, sistem araç bilgilerini kendisi çekiyor.
Her ay değişiyor mu? Liste aylık güncellenir. Yıl içinde genel eğilim düşüş yönündedir.
Kilometrem düşük, tutarım yükselir mi? Hayır. Kilometre poliçe tutarını etkilemez, yalnızca satış fiyatınızı etkiler.
Poliçedeki tutarla piyasa fiyatı arasındaki farkı kim karşılar? Ek teminat almadıysanız aradaki fark size kalır.
Hasar kaydı düşürür mü? Poliçe tutarını düşürmez; ikinci el satışta ise belirgin şekilde etkiler.
Sonuç: Primden Önce Teminata Bakın
Poliçe seçerken alışkanlık en düşük primi bulmak oluyor, oysa aynı araç için sunulan kasko değeri şirketten şirkete değişebiliyor. Aracınızı tamamen kaybettiğiniz günde elinize geçecek parayı belirleyen sayı bu. Yenileme öncesinde teminat satırını okumak, birkaç yüz liralık prim farkından çok daha fazlasını kurtarıyor.
